Dobór zasobnika CWU według DIN 4708 — liczba N, N_L i przykład dla 60 mieszkań

---

Najuczciwszy sposób wstępnego doboru zasobnika CWU dla budynku mieszkalnego, hotelu albo internatu to nie „litry na mieszkanie”, tylko dobór po liczbie zapotrzebowania N i katalogowej liczbie wydajności N_L według DIN 4708. Norma nie mówi, że jedno mieszkanie oznacza konkretną liczbę litrów zasobnika. Najpierw wyznacza się zapotrzebowanie budynku, a potem szuka urządzenia, którego producent deklaruje odpowiednią wydajność.

Jeśli chcesz policzyć własny wariant, użyj kalkulatora doboru zasobnika CWU. Kalkulator celowo pracuje w logice DIN 4708: wyznacza wymagane N, dobiera przykład katalogowy z N_L >= N i osobno sprawdza moc źródła, czas odnowy, wężownicę, cyrkulację oraz przegrzew przeciw Legionelli.

Dlaczego DIN 4708, a nie przelicznik litrów?

W zasobniku CWU ważna jest nie tylko pojemność. Dwa zbiorniki po 500 l mogą mieć zupełnie inną zdolność przygotowania ciepłej wody, jeśli różnią się powierzchnią wężownicy, mocą ładowania, sposobem uwarstwienia, temperaturą zasilania albo warunkami badania. Dlatego DIN 4708 opisuje zestaw przez liczbę wydajności N_L, którą producent podaje dla konkretnego urządzenia.

Poprawna logika jest taka:

czyli katalogowa liczba wydajności zasobnika albo zestawu zasobników musi być co najmniej równa wymaganej liczbie potrzeb budynku.

Jak liczy się N dla budynku mieszkalnego?

W uproszczonym doborze mieszkaniowym kalkulator sprowadza budynek do liczby mieszkań referencyjnych. Jedno mieszkanie referencyjne nie oznacza automatycznie jednego realnego lokalu, bo wpływ ma liczba osób i standard wyposażenia.

W kalkulatorze dla budynku mieszkalnego stosujemy zależność:

gdzie:

• n_lok — liczba mieszkań,
• f_std — współczynnik standardu wyposażenia,
• 3,5 osoby — odniesienie dla mieszkania referencyjnego w tej metodzie,
• N — wymagana liczba potrzeb, którą później porównujemy z katalogowym N_L.

To nadal jest dobór wstępny. W projekcie trzeba sprawdzić aktualne dane producenta, temperatury pracy i sposób połączenia zasobników.

Przykład DIN: 60 mieszkań po 3 osoby

Załóżmy budynek wielorodzinny:

• 60 mieszkań,
• 3 osoby na mieszkanie,
• standard wyposażenia: standardowy, czyli f_std = 1,5,
• temperatura CWU 55 °C,
• temperatura wody zimnej 10 °C,
• temperatura wody zmieszanej odniesienia 45 °C,
• moc źródła dostępna na CWU: 40 kW.

Najpierw liczymy wymaganą liczbę potrzeb:

Następnie nie przeliczamy tego mechanicznie na litry. Szukamy urządzenia albo zestawu urządzeń, którego katalogowe N_L spełnia warunek:

Przykład katalogowy przyjęty w kalkulatorze:

Dla tego przykładu zestaw 2 × AF 1000/1_C spełnia warunek, bo:

To jest właśnie powód, dla którego wynik DIN nie powinien wychodzić jako 4 000 l dla takiego wariantu bez sprawdzenia katalogowego N_L. Pojemność 1 864 l jest pojemnością przykładu katalogowego, który spełnia warunek wydajności. Nie jest to automatyczna rekomendacja producenta ani zamiennik projektu wykonawczego.

Kontrola mocy źródła: dlaczego 40 kW ma znaczenie

DIN 4708 prowadzi do doboru po N_L, ale po wybraniu zasobnika trzeba jeszcze sprawdzić, czy źródło ciepła ma sensowną moc do odnowy zapasu. Dla przykładu 2 × 932 l, przy ogrzewaniu wody od 10 °C do 55 °C, energia zgromadzona w nominalnej pojemności wynosi orientacyjnie:

Dla źródła 40 kW orientacyjny czas odnowy to:

Przy 25 kW byłoby to około 3,9 h. To nie oznacza, że 25 kW zawsze jest błędem, ale w budynku 60-mieszkaniowym taka moc może być zbyt mała, jeśli oczekujemy szybkiej odnowy zasobnika po porannym lub wieczornym szczycie. Dlatego w kalkulatorze moc źródła nie służy do sztucznego zmniejszania pojemności z DIN, tylko do kontroli czasu nagrzewu i wymiennika.

Co z PN-EN 12831-3 i innymi metodami?

W polskim projekcie nadal trzeba pamiętać o PN-EN 12831-3, Warunkach Technicznych i wymaganiach sanitarnych. PN-EN 12831-3 jest ważna przy opisie zapotrzebowania na ciepło dla CWU i charakterystyki użytkowania, a Warunki Techniczne wymagają między innymi możliwości uzyskania 55–60 °C w punktach czerpalnych oraz dezynfekcji instalacji.

Są też sytuacje, w których proste użycie DIN 4708 nie wystarczy: szpitale, szkoły z natryskami, kuchnie technologiczne, obiekty sportowe albo zakłady przemysłowe mają własne profile poboru i ostre szczyty godzinowe. Tam potrzebny jest osobny bilans rozbioru, czasów pracy i technologii. W tym artykule nie pokazujemy dla nich przykładu, bo mieszanie tych metod z DIN dla mieszkań prowadziłoby do nieczytelnych i często zawyżonych wyników.

Najczęstsze błędy

• Przeliczanie N bezpośrednio na litry. DIN 4708 wymaga porównania z katalogowym N_L, a nie mnożenia przez stałą.
• Ignorowanie karty producenta. N_L zależy od konkretnego modelu, temperatur i mocy ładowania.
• Sumowanie zasobników bez sprawdzenia hydrauliki. Dwa zasobniki można traktować jako przybliżoną sumę N_L tylko wtedy, gdy układ ładowania i praca równoległa są dopuszczalne.
• Zbyt mała moc źródła. Zasobnik może spełniać N_L, ale odnowa zapasu może trwać zbyt długo.
• Pomijanie cyrkulacji i przegrzewu. Straty cyrkulacji i dezynfekcja termiczna wpływają na energię dobową oraz wymaganą moc.

Podsumowanie

Dla budynków mieszkalnych, hoteli i internatów dobór zasobnika CWU najlepiej prowadzić w logice DIN 4708: policzyć wymagane N, dobrać urządzenie z katalogowym N_L >= N, a potem sprawdzić moc źródła, czas odnowy, wężownicę i warunki pracy instalacji.

Przykład 60 mieszkań po 3 osoby pokazuje, dlaczego uczciwy dobór katalogowy może dać wynik rzędu 2 × 932 l, a nie mechanicznie ponad 4 000 l. Ostateczny dobór zawsze wymaga aktualnej karty producenta i sprawdzenia rzeczywistego układu hydraulicznego. Do szybkiego porównania wariantów użyj kalkulatora doboru zasobnika CWU.

Powrót do listy artykułów