Zarejestruj się, aby rozpocząć korzystanie z kalkulatora!
Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.
Kalkulator spadku ciśnienia — niskie ciśnienie, gaz płynny (LPG: propan / propan-butan)
Dobór przewodu LPG — stalowy
Lub
Straty miejscowe (opcjonalnie)
Kalkulator spadków ciśnienia w instalacjach gazu płynnego (LPG) niskiego ciśnienia
Profesjonalny kalkulator do doboru średnic przewodów i obliczania spadków ciśnienia w instalacjach gazu płynnego — LPG (Liquefied Petroleum Gas) — pracujących za reduktorem w zakresie niskiego ciśnienia (≤100 mbar, typowo 37 mbar nadciśnienia ≈ 1,05 bar absolute). Narzędzie obsługuje dwa paliwa: propan techniczny (C₃H₈, typowy dla instalacji zbiornikowych domowego ogrzewania) oraz mieszankę propan-butan 60/40 objętościowo (typowa dla butli i ogrzewaczy przenośnych).
Obliczenia oparte są na wzorze Darcy-Weisbach z współczynnikiem tarcia λ wyznaczanym iteracyjnie z równania Colebrooka-White'a (Re ≥ 2300, turbulent) lub jako 64/Re (Re < 2300, laminar). Narzędzie obsługuje trzy typoszeregi rur: stalowe (PN-EN 10255), miedziane (PN-EN 1057) i polietylenowe (PE 80/100, SDR17 i SDR11) — dla każdego dobiera średnice spełniające kryterium prędkości v ≤ 6 m/s (PN-EN 1775) oraz wyznacza jednostkowy i całkowity spadek ciśnienia z uwzględnieniem oporów miejscowych metodą długości zastępczych. Przeznaczony dla projektantów instalacji gazowych, instalatorów z uprawnieniami gazowymi i inspektorów nadzoru.
Jak korzystać z kalkulatora w 4 krokach
Wybierz paliwo z listy: propan techniczny (typowe instalacje zbiornikowe — propan czysty C₃H₈, LHV ≈ 26,7 kWh/m³) lub mieszanka propan-butan 60/40 (typowe butle i odbiorniki przenośne, LHV ≈ 27,8 kWh/m³). Wybór paliwa wpływa na konwersję moc/przepływ oraz na obliczenia spadku ciśnienia (różnica ~3-4%).
Wybierz materiał rury (zakładki Stal / Miedź / PE) i podaj przepływ gazu w m³/h lub moc urządzenia gazowego w kW — wartości przeliczają się automatycznie zgodnie z LHV wybranego paliwa. Pamiętaj, że m³/h odnoszą się do warunków pracy (~20 °C, 37 mbar nadciśnienia), NIE do Nm³ (warunki normalne).
Opcjonalnie rozwiń panel „Straty miejscowe" — dla stali i miedzi podaj długość rzeczywistą rury oraz liczbę kształtek (kolanka, trójniki, kurki, zwężki). Kalkulator wyliczy długość zastępczą kształtek z tablic dla wybranej średnicy i poda spadek całkowity. Dla rur PE panel kształtek jest w MVP wyłączony — doliczaj ręcznie 10-20% długości jako margines.
Odczytaj wyniki: dla każdej z 5 zaproponowanych średnic (2 mniejsze, właściwa, 2 większe) kalkulator podaje prędkość gazu i jednostkowy spadek ciśnienia [Pa/m]. Po podaniu długości — dodatkowo całkowity spadek ciśnienia [Pa]. Sprawdź, czy mieści się w dopuszczalnym zakresie (≤300-500 Pa dla reduktora 37 mbar).
Co oblicza kalkulator instalacji gazu płynnego
Na podstawie podanego przepływu gazu płynnego program wyznacza komplet danych do zaprojektowania odcinka instalacji:
- Zalecane średnice rur — dobierane z tablic dla wybranego materiału (stal DN, miedź MX, PE SDR) tak, aby prędkość gazu nie przekraczała 6 m/s (kryterium PN-EN 1775). Pokazujemy 5 średnic wokół właściwej dla porównania trade-offu prędkość/spadek.
- Jednostkowy spadek ciśnienia R [Pa/m] — strata na metr bieżący rury, liczona wzorem Darcy-Weisbach z gęstością i lepkością właściwą dla wybranego paliwa. Współczynnik tarcia λ uwzględnia chropowatość rury (stal 0,15 mm, miedź 0,0015 mm, PE 0,007 mm).
- Długość zastępcza kształtek L_z [m] — opory miejscowe (kolanka, trójniki, kurki, zwężki) przeliczone na równoważną długość prostej rury, z tablic dla średnicy wewnętrznej zgodnie z polską literaturą projektową (Cieżak, Mańkowski).
- Całkowity spadek ciśnienia ΔP [Pa] — iloczyn jednostkowego spadku i długości obliczeniowej (rzeczywista + zastępcza). Wartość kluczowa do sprawdzenia, czy instalacja zapewni wymagany minimalny tlak przed odbiornikami (typ. 18-25 mbar dla większości urządzeń LPG przy reduktorze 37 mbar).
Pola wejściowe — co wpisać
Przepływ gazu lub moc urządzenia
Podaj przepływ LPG w m³/h albo moc cieplną urządzenia w kW — kalkulator automatycznie przelicza obie wartości na podstawie wartości opałowej dolnej (LHV) wybranego paliwa. Konwersja: 1 m³/h ≈ 26,7 kW dla czystego propanu, 27,8 kW dla mieszanki 60/40. UWAGA: wartości m³/h odnoszą się do warunków pracy (~20 °C, 37 mbar nadciśnienia za reduktorem), NIE do warunków normalnych (Nm³).
Wybór paliwa (propan / mieszanka)
Propan techniczny C₃H₈ — typowy dla instalacji zbiornikowych domowego ogrzewania w Polsce (butan zamarza zimą, więc całoroczne instalacje na zewnątrz wymagają czystego propanu). Mieszanka propan-butan 60/40 objętościowo — typowa dla butli 11 kg i ogrzewaczy przenośnych. Wybór paliwa wpływa na gęstość, lepkość i LHV — co przekłada się na ~3-4% różnicy w spadku ciśnienia i ~4% w konwersji moc/przepływ.
Długość odcinka rury (opcjonalnie)
Wpisz długość rzeczywistą rury od punktu zasilania (za reduktorem) do najdalszego odbiornika gazu. Wartość jest dodawana do długości zastępczej kształtek przy obliczaniu spadku całkowitego. Bez podania długości kalkulator pokazuje tylko jednostkowy spadek R [Pa/m] dla każdej średnicy.
Liczba kształtek i armatury (opcjonalnie)
W rozwiniętym panelu „Straty miejscowe" wpisz liczbę poszczególnych elementów (kolanka, trójniki przelotowe i odnoga, kurki, zwężki). Kalkulator wyliczy ich sumaryczną długość zastępczą z tablic dla wybranej średnicy. Dla rur PE panel kształtek jest w MVP wyłączony (brak zweryfikowanej polskiej tablicy długości zastępczych dla PE w gazie); dla typowego przyłącza zbiornikowego doliczaj ręcznie 10-20% długości.
Wskazówki projektowe i ograniczenia
Wybór paliwa MA znaczenie: propan i mieszanka 60/40 różnią się gęstością (1,90 vs 2,15 kg/m³ przy 37 mbar) i wartością opałową (26,7 vs 27,8 kWh/m³). Niewłaściwy dobór paliwa może zaniżać lub zawyżać wynik spadku o kilka procent — istotne dla długich instalacji. Rury PE dopuszczalne tylko poza budynkiem w gruncie i tylko na odcinkach niskiego ciśnienia za reduktorem (≤100 mbar); wewnątrz budynku stosować stal lub miedź. Dla odcinków średniego ciśnienia (od zbiornika do reduktora 1. stopnia, powyżej 100 mbar) konieczny jest osobny model obliczeniowy. Kalkulator wykonuje wyłącznie obliczenia hydrauliczne — nie zastępuje pełnego projektu instalacji gazowej (wymagania PN-EN 1775 i krajowych przepisów, wymagania producentów urządzeń, wentylacja pomieszczeń, zawory bezpieczeństwa, dobór reduktora, aprobaty materiałowe).
Powiązane kalkulatory
Inne narzędzia obliczeniowe dla instalacji gazowych w KalkulatorPro: