Kalkulator kondensacji w przegrodach budowlanych — punkt rosy i fRsi
Profesjonalny kalkulator ryzyka kondensacji pary wodnej w przegrodach budowlanych zgodny z normą PN-EN ISO 13788:2013. Obsługuje ściany zewnętrzne, dachy i podłogi na gruncie. Oblicza rozkład temperatur w przegrodzie wielowarstwowej, punkt rosy, współczynnik temperaturowy fRsi oraz ocenia ryzyko kondensacji powierzchniowej i międzywarstwowej. Pozwala definiować warunki klimatyczne (temperatura i wilgotność wewnętrzna/zewnętrzna) oraz dowolną liczbę warstw materiałowych z bazy materiałów lub z własnymi parametrami. Automatycznie weryfikuje zgodność z wymaganiem fRsi ≥ 0,72 wg Warunków Technicznych 2021. Wynik można pobrać jako raport PDF z wykresem rozkładu temperatur — gotowy do dokumentacji projektowej.
Wzory obliczeniowe — punkt rosy, fRsi i metoda Glasera
Punkt rosy (temperatura rosy) to temperatura, przy której powietrze o określonej wilgotności względnej staje się nasycone parą wodną. Oblicza się go ze wzoru Magnus-Tetens:
Td = (b · γ) / (a − γ)
gdzie γ = ln(RH/100) + (a·T)/(b+T), a = 17,625, b = 243,04, RH — wilgotność względna [%], T — temperatura powietrza [°C]. Dla typowych warunków mieszkalnych (20°C, 50% wilgotności) punkt rosy wynosi około 9,3°C. Każda powierzchnia w pomieszczeniu o temperaturze niższej niż 9,3°C będzie narażona na kondensację.
Współczynnik temperaturowy fRsi
Współczynnik fRsi to bezwymiarowy wskaźnik określający ryzyko kondensacji na wewnętrznej powierzchni przegrody. Im wyższa wartość fRsi, tym wyższa temperatura powierzchni wewnętrznej i mniejsze ryzyko kondensacji:
fRsi = (Rt + Rse) / (Rsi + Rt + Rse)
gdzie Rt — opór cieplny warstw materiałowych przegrody [m²K/W], Rsi i Rse — opory przejmowania ciepła na powierzchni wewnętrznej i zewnętrznej wg PN-EN ISO 6946, zależne od kierunku strumienia ciepła (dla ścian Rsi = 0,13 m²K/W, Rse = 0,04 m²K/W). Warunki Techniczne 2021 wymagają fRsi ≥ 0,72 dla przegród w pomieszczeniach ogrzewanych do minimum 20°C.
Metoda Glasera — kondensacja międzywarstwowa
Metoda Glasera (norma PN-EN ISO 13788) polega na porównaniu rozkładu ciśnienia rzeczywistego pary wodnej z rozkładem ciśnienia nasycenia w kolejnych warstwach przegrody. Ciśnienie nasycenia zależy od temperatury: ps(T) = 610,5 · e^(17,269·T/(237,3+T)) dla T ≥ 0°C. Kondensacja międzywarstwowa występuje w miejscach, gdzie ciśnienie rzeczywiste pary wodnej przekracza ciśnienie nasycenia — para wodna napotyka warstwy zbyt zimne, aby mogła przez nie przejść w stanie gazowym.
Rodzaje kondensacji w przegrodach budowlanych
Kondensacja powierzchniowa
Występuje na wewnętrznej powierzchni przegrody, gdy jej temperatura spadnie poniżej punktu rosy. Objawia się wykraplaniem wody na powierzchni, zawilgoceniem i ciemnieniem tynku, łuszczeniem się farby oraz rozwojem pleśni i grzybów. Jest to najbardziej widoczny rodzaj kondensacji i stosunkowo łatwy do zdiagnozowania.
Kondensacja międzywarstwowa
Zachodzi wewnątrz przegrody, gdy para wodna przenikająca przez materiały napotyka warstwy o temperaturze niższej niż punkt rosy. Jest znacznie bardziej niebezpieczna — trudna do wykrycia, prowadzi do degradacji izolacji termicznej, powoduje korozję elementów stalowych i może trwać latami bez widocznych objawów.