Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.
Projektujesz linię kablową? Wygeneruj automatycznie profil podłużny trasy i wyeksportuj do CAD-a.
Wklej współrzędne trasy — Altivo zrobi profil podłużny z rzędnymi, a eksport DXF wpina się prosto w AutoCAD. Bez instalacji, bez dongla, w przeglądarce.
Profesjonalny kalkulator do obliczania spadku napięcia w obwodach elektrycznych niskiego napięcia. Obliczenia wykonywane są zgodnie z normą PN-HD 60364-5-52 (tablica G.52.1) — uwzględniają konduktywność przewodnika w temperaturze roboczej izolacji, współczynnik mocy cos φ oraz dla dużych przekrojów (powyżej 50 mm² Cu / 70 mm² Al) reaktancję przewodu.
Narzędzie dla projektantów instalacji elektrycznych, elektryków z uprawnieniami SEP oraz inspektorów. Kalkulator obsługuje obwody jednofazowe (230 V) i trójfazowe (400 V), przewody miedziane i aluminiowe z izolacją PVC (70 °C) lub XLPE (90 °C). Wynik zawiera spadek napięcia w woltach i procentach, napięcie na końcu linii oraz ocenę zgodności z dopuszczalnymi limitami normatywnymi.
Ustaw parametry przewodu: rodzaj obwodu (1-fazowy / 3-fazowy), materiał (Cu / Al), izolację (PVC / XLPE) i przekrój z typoszeregu (1,5–240 mm²). Kalkulator automatycznie dobierze konduktywność γ dla wybranej kombinacji materiał/izolacja.
Podaj obciążenie i warunki: długość przewodu [m], moc [kW] lub prąd [A] (druga wartość przeliczy się automatycznie) i współczynnik mocy cos φ. Wybierz źródło zasilania (sieć publiczna / własne) i przeznaczenie obwodu (oświetlenie / inne) — to determinuje dopuszczalny limit spadku napięcia.
Odczytaj wynik: kalkulator wyświetla ΔU w procentach i woltach, prąd obliczeniowy I_B, napięcie na końcu linii U_końc oraz informację, czy spadek mieści się w dopuszczalnym limicie (3% / 5% / 6% / 8% zależnie od źródła i przeznaczenia). Kolor tła wyniku (zielony/czerwony) natychmiast wskazuje zgodność z normą.
Na podstawie podanych parametrów kalkulator wyznacza:
Obwód jednofazowy (230 V, 2 przewody czynne) lub trójfazowy (400 V, 3 przewody czynne). Wybór wpływa na wzór obliczeniowy: dla 1-fazowego stosuje się współczynnik b = 2, dla 3-fazowego b = √3.
Miedź (Cu) — konduktywność γ = 44,4 m/(Ω·mm²) przy PVC, 42,4 przy XLPE. Aluminium (Al) — γ = 27,5 przy PVC, 26,3 przy XLPE. Miedź daje mniejszy spadek napięcia przy tym samym przekroju, ale jest droższa. W nowych instalacjach domowych stosuje się wyłącznie miedź; aluminium w liniach zasilających i kablach o przekrojach ≥ 16 mm².
Przekrój żyły z typoszeregu znormalizowanego: 1,5 — 2,5 — 4 — 6 — 10 — 16 — 25 — 35 — 50 — 70 — 95 — 120 — 150 — 185 — 240 mm². Jeśli nie znasz jeszcze przekroju — użyj kalkulatora doboru przekroju, który automatycznie dobierze minimalny przekrój spełniający warunek obciążalności prądowej i spadku napięcia.
Długość trasy kablowej mierzona w jedną stronę — od rozdzielnicy (lub źródła zasilania) do odbiornika. Spadek napięcia rośnie liniowo z długością. Przy trasach powyżej 100 m norma dopuszcza zwiększenie limitu o 0,005% na każdy dodatkowy metr (max +0,5%).
Moc czynna odbiornika w kW lub prąd obliczeniowy w A — wartości przeliczają się automatycznie z uwzględnieniem cos φ i napięcia nominalnego. Dla grupy odbiorników podaj moc sumaryczną z uwzględnieniem współczynnika jednoczesności.
Stosunek mocy czynnej do pozornej. Wartość domyślna: 0,85 (typowe obciążenie mieszane). Typowe wartości: grzałki, żarówki = 1,0; LED = 0,95; klimatyzacja = 0,85; silniki = 0,80; spawarki = 0,35–0,50. Niższy cos φ oznacza większy prąd przy tej samej mocy, a więc większy spadek napięcia.
Źródło: Typ A (sieć publiczna) lub Typ B (własne źródło — agregat, UPS). Przeznaczenie: oświetlenie lub inne. Kombinacja określa dopuszczalny spadek wg PN-HD 60364-5-52: Typ A + oświetlenie = 3%, Typ A + inne = 5%, Typ B + oświetlenie = 6%, Typ B + inne = 8%.
Spadek napięcia na poszczególnych odcinkach instalacji sumuje się kaskadowo — jeśli na WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) masz 2%, a na obwodzie końcowym 2,5%, to łączny spadek wynosi 4,5% i musi mieścić się w limicie. Przy długich trasach (>30 m) i dużych prądach spadek napięcia często wymusza większy przekrój niż wynika z obciążalności prądowej. Dla obwodów oświetleniowych LED nawet niewielki spadek (>3%) może powodować widoczne migotanie. W instalacjach fotowoltaicznych DC, ze względu na niższe napięcie nominalne, zalecany spadek napięcia to zaledwie 1% (zalecenie projektowe, nie limit normatywny). Przy rozruchu silników (prąd 5–8× znamionowy) chwilowy spadek napięcia może sięgać kilkunastu procent — sprawdź, czy nie wpłynie na inne odbiorniki w obwodzie.
Wg PN-HD 60364-5-52 (tablica G.52.1) dopuszczalny spadek napięcia od złącza do odbiornika wynosi 3% dla obwodów oświetleniowych i 5% dla pozostałych przy zasilaniu z sieci publicznej (Typ A) oraz odpowiednio 6% i 8% przy zasilaniu z własnego źródła, np. agregatu (Typ B). Limit dotyczy sumy spadków na wszystkich odcinkach — od wewnętrznej linii zasilającej po obwód końcowy.
Dla typowych przekrojów (z pominięciem reaktancji) stosuje się wzór ΔU% = (b × I × cos φ × L × 100) / (γ × S × U₀), gdzie b = 2 dla obwodu 1-fazowego i b = √3 dla 3-fazowego, cos φ to współczynnik mocy odbiornika, γ — konduktywność w temperaturze roboczej izolacji, S — przekrój w mm², L — długość w metrach, U₀ — napięcie nominalne. Dla przekrojów powyżej 50 mm² Cu / 70 mm² Al trzeba dodatkowo uwzględnić reaktancję przewodu (wzór pełny z członem R·cos φ + X·sin φ). Kalkulator dobiera właściwy wzór automatycznie.
Zbyt niskie napięcie na końcu linii powoduje nieprawidłową pracę odbiorników: silniki tracą moment obrotowy i grzeją się (wymagają min. 90% napięcia znamionowego), oświetlenie LED migocze, a urządzenia elektroniczne mogą się resetować. Długotrwałe niedonapięcie skraca żywotność sprzętu i zwiększa straty energii w przewodach.
Najskuteczniej — zwiększyć przekrój przewodu, bo spadek jest odwrotnie proporcjonalny do przekroju. Pomaga też skrócenie trasy, zastosowanie miedzi zamiast aluminium, podział obciążenia na kilka obwodów lub zasilanie 3-fazowe zamiast 1-fazowego. Przy bardzo długich liniach stosuje się czasem zasilanie wyższym napięciem i transformację bliżej odbioru.
Nie. Przy długich trasach i dużych prądach to właśnie warunek spadku napięcia, a nie obciążalność prądowa, wymusza większy przekrój. Dlatego przekrój trzeba sprawdzać pod oba kryteria jednocześnie — robi to kalkulator doboru przekroju przewodu.
Dla obwodów DC po stronie generatora PV zaleca się projektowo spadek napięcia ≤ 1%, znacznie poniżej limitów dla instalacji AC. Przy niskim napięciu DC straty procentowe szybko obniżają uzysk energii. To zalecenie projektowe, a nie limit normatywny.
Spadek napięcia to jedno z kryteriów projektowania instalacji elektrycznej. Przy kompletnym projekcie przydatne są również:
Artykuł z wyjaśnieniem wzorów na spadek napięcia (1-fazowy i 3-fazowy), dopuszczalnych wartości wg norm, tabel konduktywności, spadków kaskadowych, instalacji PV i praktycznym przykładem obliczeń krok po kroku:
Spadek napięcia w instalacji elektrycznej — jak obliczyć i kiedy jest problemem?