Zarejestruj się, aby rozpocząć korzystanie z kalkulatora!
Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.
Kalkulator kompensacji wydłużeń termicznych
Wyniki
Współ. rozszerz. liniowej: 0.012 [mm/m*K]
Różnica temperatur ΔT: 70 [°C]
Długość rury L: 10 [m]
Wydłużenie ΔL: 8.4 [mm]
Długość ramienia L: 1.01 [m]
Długość ramienia U: - [m]
Długość ram. (naciąg wstępny) U50%: 0.32 [m]
Rozstaw ramion RU: 0.16 [m]
Kalkulator wydłużeń termicznych rur i kompensacji
Profesjonalny kalkulator do obliczania wydłużeń termicznych przewodów instalacyjnych oraz doboru ramion kompensacyjnych L i U. Obliczenia prowadzone są na podstawie wzoru na rozszerzalność liniową ciał stałych, z uwzględnieniem współczynników rozszerzalności liniowej dla siedmiu typów rur: stalowych (bez szwu i ze szwem), miedzianych, PEX, PEX/Al, PP i PP-Al.
Narzędzie przeznaczone dla projektantów instalacji grzewczych, wod-kan i przemysłowych oraz instalatorów. Kalkulator dobiera długości ramion kompensacyjnych w kształcie L i U (w tym wariant z naciągiem wstępnym 50%), a wynik można pobrać jako rysunek PDF gotowy do załączenia do dokumentacji projektowej.
Jak korzystać z kalkulatora w 3 krokach
Wybierz rodzaj rury (stal, miedź, PEX, PEX/Al, PP, PP-Al) i odpowiednią średnicę z predefiniowanego typoszeregu. Kalkulator automatycznie przypisze właściwy współczynnik rozszerzalności liniowej dla wybranego materiału.
Wprowadź długość odcinka rury w metrach, maksymalną temperaturę roboczą instalacji oraz temperaturę montażu. Kalkulator wyznaczy różnicę temperatur (deltaT) potrzebną do obliczenia wydłużenia.
Odczytaj wyniki: wydłużenie termiczne w mm, długości ramion kompensacyjnych L i U oraz rozstaw ramion. Wynik jest prezentowany graficznie na schemacie i można go pobrać jako PDF.
Co oblicza kalkulator
Kalkulator wyznacza następujące wielkości:
- deltaL — wydłużenie termiczne rury [mm], wynikające z różnicy temperatur roboczej i montażowej oraz współczynnika rozszerzalności liniowej materiału.
- Ramię kompensacyjne L — minimalna długość ramienia prostopadłego do osi rury, zapewniająca kompensację wydłużenia w kształcie litery L (kolano 90 stopni).
- Ramię kompensacyjne U — minimalna długość ramienia kompensatora w kształcie litery U, bardziej kompaktowego niż kompensacja L.
- Ramię U z naciągiem wstępnym (U50%) — wariant z zimnym naciągiem wstępnym na 50% wydłużenia, pozwalający zmniejszyć długość ramion kompensacyjnych.
- Rozstaw ramion RU — odległość między ramionami kompensatora U, niezbędna do prawidłowego rozmieszczenia w szachcie lub kanale instalacyjnym.
Dane wejściowe — co wpisać i skąd wziąć
Rodzaj rury
Wybierz materiał rury. Każdy materiał ma inny współczynnik rozszerzalności liniowej: stal (0,012 mm/m*K) i miedź (0,0165 mm/m*K) wydłużają się relatywnie mało, natomiast tworzywa sztuczne znacznie bardziej — PEX aż 0,18 mm/m*K (15 razy więcej niż stal). Rury wielowarstwowe PEX/Al (0,026 mm/m*K) i PP-Al (0,03 mm/m*K) mają wartości pośrednie dzięki wkładce aluminiowej.
Średnica rury [mm]
Średnica zewnętrzna rury z typoszeregu. Średnica wpływa na długość ramion kompensacyjnych — im większa średnica, tym dłuższe ramiona kompensacyjne przy tym samym wydłużeniu. Po wybraniu rodzaju rury dostępne średnice ładują się automatycznie.
Długość rury [m]
Długość odcinka rury między dwoma punktami stałymi (podporami stałymi). Wydłużenie termiczne jest wprost proporcjonalne do długości — rura 10 m wydłuży się dwukrotnie więcej niż rura 5 m przy tej samej różnicy temperatur.
Maksymalna temperatura robocza [C]
Najwyższa temperatura czynnika w instalacji podczas normalnej pracy. Dla instalacji c.o. z grzejnikami typowo 70–80 C, dla ogrzewania podłogowego 35–45 C, dla c.w.u. 55–60 C, dla instalacji przemysłowych i parowych nawet 100–150 C.
Temperatura montażu [C]
Temperatura otoczenia podczas montażu rur. W budynkach w stanie surowym zamkniętym zimą może to być nawet 5–10 C, latem 20–30 C. Im większa różnica między temperaturą roboczą a montażową, tym większe wydłużenie termiczne i większe ramiona kompensacyjne.
Wzór na wydłużenie termiczne
Kalkulator stosuje podstawowy wzór fizyki na rozszerzalność liniową ciał stałych:
- deltaL — zmiana długości rury [mm]
- L — początkowa długość przewodu [m]
- deltaT — różnica temperatury roboczej i montażowej [C lub K]
- alpha — współczynnik rozszerzalności liniowej materiału [mm/(m*K)]
Wskazówki projektowe
Każdy odcinek rury między dwoma punktami stałymi musi mieć zapewnioną kompensację wydłużeń termicznych. Punkty stałe (podpory stałe) dzielą instalację na niezależne odcinki kompensacyjne. Między punktami stałymi stosuje się podpory przesuwne (ślizgowe), które umożliwiają ruch osiowy rury. Naciąg wstępny (cold pre-stretch) na 50% wydłużenia zmniejsza wymagane ramiona kompensacyjne o ok. 30% i wyrównuje naprężenia — rura pracuje w obu kierunkach. Dla rur z tworzyw sztucznych (PEX, PP) kompensacja jest szczególnie istotna ze względu na bardzo wysoki współczynnik rozszerzalności.
Powiązane kalkulatory
Przy projektowaniu instalacji rurowych przydatne mogą być również:
Chcesz poznać teorię i metody kompensacji?
Pełny poradnik o wydłużeniach termicznych rur — wzory, tabele współczynników, metody kompensacji (L, U, Z, kompensatory mieszkowe i dławnicowe), naciąg wstępny, przykłady obliczeniowe i najczęstsze błędy montażowe:
Wydłużenia termiczne rur — obliczenia, kompensacja i kalkulator online