Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.
Profesjonalny kalkulator doboru naczynia wzbiorczego przeponowego dla zamkniętej instalacji centralnego ogrzewania. Wykonuje pełne obliczenia zgodne z polską normą PN-B-02414:1999 — od pojemności użytkowej Vu, przez ciśnienie wstępne pracy instalacji pR, aż po dobór typoszeregu handlowego.
Przeznaczony dla projektantów, instalatorów oraz inwestorów planujących kotłownię domową lub modernizację instalacji grzewczej. Wynik można pobrać jako PDF w formacie A4, gotowy do załączenia do dokumentacji projektowej.
Wpisz pojemność instalacji V w m³. Szacuj od projektowego zapotrzebowania cieplnego budynku (NIE od nominalnej mocy kotła, która jest zwykle przewymiarowana): typowo 50–70 W/m² × powierzchnia = moc projektowa, a następnie moc × 12–15 l/kW dla grzejników płytowych. Dla domu 150 m² po 2005 r. daje to ok. 150–200 l. Nie zapomnij doliczyć bufora lub sprzęgła hydraulicznego.
Podaj temperaturę zasilania instalacji — zwykle 70–80 °C dla grzejników płytowych, 35–45 °C dla ogrzewania podłogowego. Kalkulator automatycznie odczyta z tablic przyrost objętości właściwej wody Δv dla tej temperatury.
Ustaw pozostałe parametry: ciśnienie maksymalne (najczęściej 3 bar — nastawa zaworu bezpieczeństwa), ciśnienie wstępne w naczyniu (fabrycznie 1,5 bar) i ubytki eksploatacyjne (0,5–1% wg normy). Wynik pojawi się automatycznie.
Kalkulator zwraca komplet wielkości z normy PN-B-02414 oraz końcowy dobór z typoszeregu handlowego:
Sumaryczna objętość wody w całej instalacji grzewczej: kocioł lub wymiennik, przewody, grzejniki, bufor ciepła, sprzęgło hydrauliczne. W praktyce szacuj od projektowego zapotrzebowania cieplnego budynku (nie od mocy kotła!): dla domu po 2005 r. przyjmij 50–70 W/m² × powierzchnia, a następnie moc projektowa × 12–15 l/kW dla grzejników płytowych. Dla domu 150 m² daje to ok. 150–200 l.
Obliczeniowa temperatura wody na zasilaniu instalacji. Dla starszych instalacji grzejnikowych 75–80 °C, dla nowych z kotłem kondensacyjnym 55–70 °C, dla ogrzewania podłogowego 35–45 °C. Kalkulator przyjmuje wartości całkowite z zakresu 41–100 °C.
Nastawa zaworu bezpieczeństwa, najczęściej 3 bar dla instalacji domowych, 6 bar dla kotłowni przemysłowych. Wartość musi odpowiadać rzeczywistemu zaworowi zainstalowanemu w kotłowni — nie może przekraczać ciśnienia dopuszczalnego najbardziej wrażliwego urządzenia.
Wartość fabryczna naczynia przeponowego (zwykle 1,5 bar) lub dostosowana do statyki instalacji. Norma wymaga: p ≥ 0,1 × h + 0,2, gdzie h to wysokość instalacji w metrach. Dla domu piętrowego o wysokości 6 m minimum to 0,8 bar.
Rezerwa na bieżące ubytki wody w instalacji: odpowietrzanie, nieszczelności uszczelek, odgazowanie. Norma PN-B-02414 zaleca 0,5–1%. Dla nowych szczelnych instalacji przyjmij 0,5%, dla starszych lub z dużą liczbą odpowietrzników automatycznych — 1%.
Kalkulator dobiera naczynie do zamkniętej instalacji centralnego ogrzewania, nie do ciepłej wody użytkowej. Naczynia do c.w.u. wymagają atestu higienicznego PZH i mają inne materiały przepony. Nie wolno stosować naczynia c.o. do wody pitnej ani odwrotnie — membrana EPDM bez atestu może uwalniać związki wpływające na jakość zdrowotną wody.
Dobór wg PN-B-02414 zaczyna się od pojemności wody w instalacji V i temperatury zasilania, z których wyznacza się pojemność użytkową Vu (woda przyjmowana wskutek rozszerzalności cieplnej zładu). Następnie, uwzględniając ciśnienie maksymalne (nastawa zaworu bezpieczeństwa) i ciśnienie wstępne naczynia, oblicza się pojemność całkowitą Vn oraz VnR z rezerwą eksploatacyjną — i to VnR służy do wyboru naczynia z typoszeregu handlowego.
Ciśnienie wstępne musi pokryć słup wody w instalacji: norma wymaga p ≥ 0,1 × h + 0,2 [bar], gdzie h to wysokość instalacji w metrach. Dla domu o wysokości 6 m daje to minimum ok. 0,8 bar; fabrycznie naczynia mają zwykle 1,5 bar. Ciśnienie sprawdza się i ustawia na zimno, po odłączonej od instalacji stronie gazowej naczynia.
Zależy od pojemności zładu, nie wprost od metrażu. Dla domu ok. 150 m² po 2005 r. pojemność instalacji to typowo 150–200 l, co zwykle prowadzi do naczynia 18–25 l (grzejniki, zasilanie 80 °C). Ogrzewanie podłogowe o niższej temperaturze daje mniejszy przyrost objętości. Dokładną wielkość wylicza kalkulator po podaniu V, temperatury i ciśnień.
Nie. Naczynia do c.w.u. wymagają atestu higienicznego PZH i przepony z materiału dopuszczonego do kontaktu z wodą pitną. Membrana naczynia c.o. (zwykle EPDM bez atestu) może pogarszać jakość zdrowotną wody. Do c.w.u. stosuje się dedykowane naczynia z atestem.
Najlepiej z projektu; w praktyce szacuje się ją od projektowego zapotrzebowania cieplnego budynku (nie od nominalnej mocy kotła, która bywa przewymiarowana). Dla budynku po 2005 r. przyjmij 50–70 W/m², a następnie ok. 12–15 l/kW dla grzejników płytowych. Doliczyć trzeba bufor ciepła lub sprzęgło hydrauliczne, jeśli występują.
Instalacja traci wodę przez odpowietrzanie, odgazowanie i drobne nieszczelności, dlatego norma PN-B-02414 zaleca rezerwę 0,5–1% pojemności. Dla nowych, szczelnych instalacji wystarcza 0,5%, dla starszych lub z wieloma odpowietrznikami automatycznymi przyjmuje się 1%. Rezerwa zapobiega zbyt częstemu dopełnianiu zładu.
Przy projektowaniu kompletnej kotłowni lub modernizacji instalacji grzewczej przydatne są również nasze pozostałe kalkulatory:
Pełny poradnik z wyprowadzeniem wzorów krok po kroku, przykładem obliczeniowym dla domu 150 m², tabelą Δv dla różnych temperatur, opisem rodzajów naczyń (c.o./c.w.u./solar), wskazówkami montażu i najczęstszymi błędami — znajdziesz w naszym artykule:
Dobór naczynia przeponowego — wzory, norma PN-B-02414, kalkulator