calculator logoKalkulatorPro
Zarejestruj się, aby rozpocząć korzystanie z kalkulatora!

Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.

Zarejestruj się

Automatyczny dobór kanału wentylacyjnego okrągłego

Lub

Dobór kanału prostokątnego

Lub

Kalkulator doboru kanałów wentylacyjnych — przekroje, prędkości i opory

Profesjonalny kalkulator doboru przekrojów kanałów wentylacyjnych dla układów wentylacji mechanicznej. Obliczenia oporów liniowych prowadzone są metodą Darcy-Weisbacha z chropowatością bezwzględną dobieraną według typu kanału (Spiro k = 0,10 mm, ocynk k = 0,15 mm, tworzywo k = 0,03 mm, flex od 0,75 do 2,0 mm). Kalkulator obejmuje zarówno kanały okrągłe (Spiro, tworzywo) jak i prostokątne, prezentując dla każdego strumienia powietrza pełną listę dostępnych przekrojów wraz z prędkością przepływu i jednostkowym spadkiem ciśnienia. Narzędzie dla projektantów instalacji wentylacji, klimatyzacji i rekuperacji.

Jak używać kalkulatora w 3 krokach

1

Wprowadź strumień powietrza w m³/h albo w dm³/s — kalkulator automatycznie przelicza między jednostkami. To zwykle wartość znana z bilansu wentylacyjnego pomieszczenia (kuchnia, łazienka, salon) lub z normy PN-B-03430.

2

Wybierz typ kanału — okrągły Spiro lub tworzywowy dla kanałów okrągłych, albo skorzystaj z osobnego kalkulatora kanałów prostokątnych. Rodzaj kanału decyduje o chropowatości i tym samym o oporach liniowych.

3

Odczytaj wyniki: pełna tabela średnic (lub szerokości × wysokości dla prostokątnych) z prędkością powietrza v [m/s] i jednostkowym spadkiem ciśnienia Δp [Pa/m]. Wybierz przekrój zgodny z kryterium prędkości i stratami ciśnienia akceptowanymi w danym układzie.

Kanały okrągłe vs prostokątne — który wybrać

Kanały okrągłe (Spiro) — najefektywniejsze hydraulicznie, dają najmniejsze straty ciśnienia przy danym przepływie i są łatwe w izolacji. Standardowy wybór dla wentylacji mieszkaniowej, rekuperacji i wszędzie tam, gdzie jest miejsce nad sufitem podwieszonym lub w szachcie. Niższy koszt jednostkowy materiału.

Kanały prostokątne — wybierane gdy ograniczona wysokość zabudowy wymusza spłaszczony przekrój (np. nad sufitem podwieszonym w korytarzu lub w obiektach handlowych). Mają wyższe straty ciśnienia od kanału okrągłego o tym samym polu przekroju i wymagają więcej materiału na uszczelnienia.

D_h = 2ab/(a+b)

Średnica hydrauliczna — dla kanału prostokątnego o bokach a × b wynosi D_h = 2ab/(a+b); kalkulator używa jej do wyznaczenia liczby Reynoldsa, współczynnika tarcia i spadku ciśnienia. Do dokładnego porównania kanału prostokątnego z okrągłym pod kątem równych strat ciśnienia stosuje się średnicę równoważną wg Huebschera. Stosunek boków a:b nie powinien przekraczać 1:4, a najlepiej mieścić się w granicach 1:2.

Zalecane prędkości projektowe w instalacjach wentylacyjnych

Dobór kanałów wentylacyjnych opiera się głównie na kryterium prędkości — utrzymanie odpowiedniej prędkości w kanałach i armaturze decyduje jednocześnie o cichym działaniu układu, akceptowalnych oporach i rozsądnym koszcie inwestycyjnym. Poniższe wartości opierają się na powszechnej polskiej praktyce projektowej i wytycznych Recknagla:

  • Kanały główne wentylacji komfortu (budynki mieszkalne, biura, szkoły): 3–6 m/s, z domyślnym punktem projektowym 5,5 m/s przyjętym w kalkulatorze. W pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach akustycznych warto schodzić do 3–5 m/s.
  • Kanały rozprowadzające i odgałęzienia w pobliżu nawiewników: 3–4 m/s — niższe prędkości redukują szum przy elementach końcowych.
  • Czerpnia powietrza zewnętrznego: maks. 2,5 m/s — niska prędkość ogranicza zasysanie zanieczyszczeń (śnieg, liście, opady) i straty ciśnienia na żaluzjach.
  • Wyrzutnia powietrza: maks. 4,0 m/s — kompromis między akceptowalnym szumem a kompaktowymi wymiarami króćca wyrzutowego.
  • Końcówki przy nawiewnikach i kratkach wyciągowych: 3–4 m/s — krytyczne dla komfortu akustycznego pomieszczeń.
  • Wentylacja przemysłowa, układy odpylania i odciągi technologiczne: 6–10 m/s i więcej. W wentylacji pyłowej obowiązują tzw. minimalne prędkości transportowe — wartości, poniżej których pył zaczyna się osadzać w kanale: dla pyłów drobnych ~15 m/s, dla wiórów drewnianych i frakcji grubych 20–25 m/s (a w niektórych zastosowaniach nawet do 28 m/s). Są to dolne progi, nie wartości projektowe dla kanałów komfortu.
  • Prędkości znacznie powyżej 6–7 m/s w kanałach komfortu generują wyraźny szum hydrodynamiczny i regenerację dźwięku w trójnikach oraz zwężkach — w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach akustycznych (sale konferencyjne, sypialnie, sale audytoryjne) przyjmuje się odpowiednio niższe wartości.

Najczęstsze pytania o dobór kanałów wentylacyjnych

Jak dobrać przekrój kanału wentylacyjnego?

Punktem wyjścia jest strumień powietrza i dopuszczalna prędkość przepływu. Z zależności A = V̇ / w wyznacza się wymagane pole przekroju, a następnie dobiera najbliższy kanał z typoszeregu. Kalkulator dla zadanego strumienia pokazuje listę dostępnych przekrojów wraz z prędkością i jednostkowym spadkiem ciśnienia (metoda Darcy-Weisbacha), więc od razu widać kompromis między hałasem, oporami a wymiarem kanału.

Jaka prędkość powietrza w kanałach wentylacyjnych?

Dla wentylacji komfortu (mieszkania, biura, szkoły) kanały główne projektuje się na 3–6 m/s, a odgałęzienia przy nawiewnikach na 3–4 m/s dla cichej pracy. Czerpnia powietrza zewnętrznego — maks. 2,5 m/s, wyrzutnia — maks. 4 m/s. Wentylacja przemysłowa i odciągi pracują przy 6–10 m/s i więcej; przy transporcie pyłu obowiązują minimalne prędkości transportowe (kilkanaście do ok. 25 m/s).

Kanały okrągłe (Spiro) czy prostokątne?

Kanały okrągłe są najefektywniejsze hydraulicznie — dają najmniejsze straty ciśnienia przy danym przepływie, są tańsze i łatwiejsze w izolacji; to standard wentylacji mieszkaniowej i rekuperacji. Kanały prostokątne wybiera się, gdy ograniczona wysokość zabudowy wymusza spłaszczony przekrój (np. nad sufitem podwieszonym); mają wyższe opory i wymagają więcej uszczelnień.

Czym grozi zbyt duża prędkość w kanale?

Prędkości powyżej 6–7 m/s w kanałach komfortu generują szum hydrodynamiczny i regenerację dźwięku na trójnikach oraz zwężkach, a także zwiększają opory i zużycie energii przez wentylator. W pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach akustycznych (sypialnie, sale konferencyjne) przyjmuje się odpowiednio niższe prędkości — nawet 3–5 m/s.

Czym jest średnica równoważna kanału prostokątnego?

Średnica równoważna to średnica kanału okrągłego, który przy tym samym strumieniu powietrza daje taki sam jednostkowy spadek ciśnienia — wyznacza się ją ze wzoru Huebschera d_e = 1,3 × (a·b)^0,625 / (a+b)^0,25 i służy do porównywania kanałów prostokątnych z okrągłymi. Należy ją odróżnić od średnicy hydraulicznej D_h = 2ab/(a+b), która opisuje geometrię przepływu i służy do wyznaczania liczby Reynoldsa oraz współczynnika tarcia λ.

Wszystkie funkcje